Maide Suresi 87. Ayette Ne Anlatılmak İsteniyor?
Bazen kafamda çok karmaşık sorularla uyanırım. “Bugün neden yataktan kalkmak istemiyorum?”, “Acaba pizza mı söylesem, yoksa sağlıklı bir şey mi yesem?” gibi… Ama işte, geçen gün o kadar garip bir düşünceye kapıldım ki, bana da bir ders niteliğindeydi. “Maide Suresi 87. ayette ne anlatılmak isteniyor?” Bu soruyu kendime sormak, İzmir’de sıcak bir çayın yanı başında beynimi çalıştırmak gibiydi. Hemen dedim ki: “Kardeşim, derinlemesine git!” (Tabii hemen bir de çay doldurdum, bu tip sorular açılınca içim rahatlamaz.) Peki, Maide Suresi 87. ayet ne anlatmak istiyor? Gelin, bunu biraz daha detaylıca inceleyelim.
Maide Suresi 87. Ayet: Ne diyor bu ayet?
Maide suresi 87. ayette şöyle denir:
“Ey iman edenler! Temiz ve helal olanlardan yiyin. Allah’ın size verdiği rızıkların helal ve temiz olduğuna dikkat edin. Ama ölçüyü kaçırmayın, çünkü Allah, israf edenleri sevmez.”
Düşün, bir yanda “helal olanlar” bir yanda “israf” var. Hani “Benim neyim eksik?” diye soruyorsun, ama bir anda dikkatini başka bir şey çeker: İsraf mı? “Hadi ya, şu tatlıyı bitirmeliyim, ya da şunu yemeliyim, diyetimde bugünü saymam, değil mi?” derken bir anda kafanda ayet çınlamaya başlıyor.
Bana kalırsa, bu ayette esasen iki ana mesaj var: Helal rızık ve israfın kötü olduğu. Yani, sen yemek yerken, harcadığın her şeyin hakkını ver. Hani, öyle bir bakış açısına geliyorsun ki, “Yedikçe yiyesim geliyor ama Allah’ın rızkı da temiz ve helal olmalı.” Anlatmaya çalıştığım şey şu; gerçekten ne yediğine dikkat et, ama bu yediğin şeyin tadını da çıkar. Ama en önemlisi, orada hemen bir hatırlatma var: İsraf yok!
Helal Rızık Ne Demek?
Şimdi, bir düşün: Hangi yemekler helaldir? Hangi yemekler, tam da sağlıklı ve temiz bir şekilde sana sunulmuş? Çoğu zaman hepimiz, sağlıklı beslenmek için çabalarız, değil mi? “Ama şunu yemeliyim, bunu yemeliyim” derken gözden kaçırdığımız şey, aslında ne kadar doğru, sağlıklı ve helal olduğudur. İşte bu ayet tam olarak bunu anlatıyor.
Çevremdeki bazı arkadaşlarım, özellikle son yıllarda daha çok sağlıklı gıda arayışına girdiler. Herkes “gluten free”, “organik”, “doğal” peşinde koşarken, bir noktada “Allah’ın verdiği rızık” dediğimiz şeyin aslında ne kadar saf ve doğal olması gerektiğini de sorgulamaya başlıyoruz. Anlatmak istediğim şey şu: Helal rızık, hem sağlık hem de manevi anlamda sana en faydalı olanıdır. Yani, burada sadece yemek değil, aynı zamanda gözüne, kulağına ve kalbine gelen şeyler de helal olmalı.
Buna da tam bir örnek var. Geçen gün, bir arkadaşım “Akşam yemeğinde ne yesek?” diye sordu. Ben de, “Temiz, sağlıklı bir şeyler olsun, belki salata?” dedim. O da, “Yok, şunu yemeliyim, yok bunu!” diye diyetine, alışkanlıklarına takılınca içimden “Allah’ın rızkını almıyor musun?” diye düşündüm. Tabii, dediklerimi anladı ama herkesin farklı bir bakış açısı var.
İsraf: Biraz Ciddiyet, Ama Çok Az!
İsraf, belki de bu ayette üzerinde en çok durulması gereken konu. Çünkü sadece yemek değil, her şeyde israfı engellemek gerekiyor. Düşünsene, cebinde 1000 TL olan birinin her akşam pizza ısmarlaması gibi bir durum… O kadar çok yiyor ki, ne var ne yok harcıyor. Ama ne oldu? Sonunda vücut buna ayak uyduramayacak hale geliyor ve sonra da “Bu ne hızla kilo alıyorum?” diye sormaya başlıyoruz.
“İsraf etmek” derken, bu sadece yemekle de sınırlı değil. Çevremde çok fazla insan, zamanını israf ediyor. Yani, günü tamamlamak için saatlerce sosyal medya scroll etmek, ya da hiçbir yere gitmeyen bir proje üzerinde saatlerce düşünmek… Aynı şekilde, güzel bir akşamda 3 saatlik bir filmi izlemen gerektiği gibi, 1 saatlik bir şeyi fazladan açıp izlemek, israfın bir başka hali. Evet, izlemek de insanın hakkı ama bir de ölçü var değil mi?
İç Ses: “Ya Hadi Canım, Bu Ayet İle Ne Alakası Var?”
İçimden, “Ya şimdi Maide suresi 87. ayeti ne alaka diyeceklerdir,” dedim. Ama bak, gerçekten bu bir mesaj veriyor. Hani bazen, hepimizin fazla abarttığı şeyler oluyor: “Bu ay, şunu alayım, bunu da alayım!” diyoruz ama aslında sadece gereksiz tüketmiş oluyoruz. O zaman niye Allah, bu ayette “ölçüyü kaçırmayın” demiş? Çünkü asıl mesele de burada.
Sonuç: Helal Rızık, İsraf Yok
Yani, arkadaşlar, Maide Suresi 87. ayet aslında basit bir hatırlatmadan fazlası. Allah, bizim her şeyde dengeyi bulmamızı istiyor. Helal ve temiz olanı almak, ama ne buluyorsak israf etmeden tüketmek. Yani yemek yerken, telefonda gezinirken ya da zaman harcarken dikkatli olmalıyız.
Kafamda hala bazen, “Ahh, şu çikolatanın üstüne bir çikolata daha alır mıyım?” diye düşündüğümde, bu ayet hep bir hatırlatma gibi geliyor. Helal rızık alın, ama gereksiz harcamalardan kaçının. Eğer bir şeyi gerçekten tüketiyorsan, tadını çıkar, ama düşünerek ve ölçüyü kaçırmadan… O zaman bu hayattan gerçekten keyif alırsın.